የዲሞክራሲ ማሽን ፈታኝ ሰዓታት፦ የምርጫ ውጤት ማዳመር ለምን ዘገየ?

የምርጫ ዕለት ድምፅ መስጠት በአንፃራዊነት ቀላል ሂደት ሊሆን ይችላል፤ እውነተኛው እና አድካሚው ትግል ግን ድምፅ መስጠቱ ካበቃ በኋላ የሚጀምረው የቁጥርና የሂሳብ ሥራ ነው። በአሁኑ ወቅት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የዲሞክራሲ ማሽኑን ቁልፍ አካል በሆነው "የድምፅ ማዳመር ሂደት" ላይ ሌት ተቀን እየሰራ ይገኛል። ሆኖም ሂደቱ ካለባቸው ውስብስብ ተግዳሮቶች የተነሳ በተወሰኑ አካባቢዎች ላይ መዘግየቶች እየታዩ ነው።

ቦርዱ በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ መሠረት፣ ምርጫ ከተካሄደባቸው 1 ሺህ 138 የምርጫ ክልሎች ውስጥ እስካሁን ውጤት ይፋ ያደረጉት 8 መቶ 25ቱ ብቻ ናቸው። ቀሪዎቹ 3 መቶ 13 የምርጫ ክልሎች አሁንም በድምፅ ማዳመር ሂደት ላይ ይገኛሉ።

የቦርዱ ሰብሳቢ ወ/ሮ ሜላተወርቅ ኃይሉ እንደገለጹት፣ ይህ መዘግየት በዘፈቀደ የመጣ ሳይሆን ከየአካባቢው ነባራዊ ሁኔታ፣ ከጂኦግራፊያዊ አቀማመጥ እና ከዕጩዎች ብዛት ጋር የተያያዘ ፈታኝ የሎጂስቲክስ ውጤት ነው።

በከተማ ደረጃ የሚታዩት መዘግየቶች ዋነኛ ምክንያት የሕዝብ ብዛትና የዕጩዎች መብዛት ነው። ለምሳሌ በሲዳማ ክልል ካሉ 19 የምርጫ ክልሎች ውስጥ እስካሁን ውጤት የተለጠፈው በሁለቱ ብቻ ነው። በሀዋሳ ያሉ 303 የምርጫ ጣቢያዎች መብዛት እና የዕጩዎች ቁጥር ከፍተኛ መሆን፣ በእያንዳንዱ የድምፅ መስጫ ወረቀት ላይ ያሉትን ነጥቦች በጥንቃቄ ለመቁጠርና ለማዳመር ተጨማሪ ሰዓታትንና የሰው ኃይል ጠይቋል።

በተመሳሳይ ሁኔታ በአዲስ አበባ ከሚገኙ 33 የምርጫ ክልሎች ውስጥ 11ዱ ብቻ ናቸው ውጤት ይፋ አድርገው ወደ ማዕከል የላኩት። የዋና ከተማዋ የፖለቲካ ንቃትና የዕጩዎች ብዛት እያንዳንዱን ድምፅ በጥንቃቄ የመፈተሽ ሂደቱን ረጅም እንዲሆን አድርጎታል።

ከከተሞች በተቃራኒ፣ በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ክልል ለታየው መዘግየት ምክንያቱ የተለየ ነው። በክልሉ ካሉ 22 የምርጫ ክልሎች ውስጥ እስካሁን ውጤት ያሳወቁት ሁለቱ ብቻ ናቸው። እዚህ ጋር የከተማው ዓይነት የዕጩዎች መብዛት ሳይሆን፣ የምርጫ ጣቢያዎቹ ከምርጫ ክልሉ ማዕከል ያላቸው እጅግ የራቀ ርቀትና የመሠረተ ልማት እጥረት ሂደቱን አዝጋሚ አድርጎታል። የድምፅ ኮሮጆዎችንና ሰነዶችን ከሩቅ ገጠራማ አካባቢዎች ወደ ማዕከል ማጓጓዝ በራሱ ከፍተኛ ትግል የሚጠይቅ ሆኗል።

"የድምፅ ማዳመር ሂደቱ ህጋዊ፣ ግልጽና ጥንቃቄ የተሞላበት መሆን ስላለበት የተወሰነ ጊዜ ወስዷል" — ወ/ሮ ሜላተወርቅ ኃይሉ

ለምርጫ ቦርድ ከፈጣን አሃዞች ይልቅ አስተማማኝና የማይደፈር የድምፅ ውጤት ማረጋገጥ ቀዳሚ ተግባሩ ነው። ቦርዱ ሂደቱን ለማፋጠንና ቀሪዎቹ 313 የምርጫ ክልሎች በአጭር ጊዜ ውስጥ ውጤታቸውን እንዲያጠናቅቁ የቴክኒክና የሎጂስቲክስ ድጋፍ እያደረገ ይገኛል።

የአንድ አገር ዲሞክራሲያዊ ጉዞ ስኬት የሚለካው በምርጫው ዕለት ብቻ ሳይሆን፣ እያንዳንዱ ዜጋ የሰጠው ድምፅ በአግባቡ ተቆጥሮና ተደምሮ በትክክለኛው ቦታ ላይ ሲያርፍ ነው። አሁን ላይ የሚታየው መዘግየት፣ ቦርዱ ለሂደቱ ፍጹምነትና ህጋዊነት እየሰጠ ስላለው ትኩረት ማሳያ ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል። ህብረተሰቡና የሚዲያ አካላትም የመጨረሻው ይፋዊ ውጤት እስኪጠናቀቅ በትዕግስት እንዲጠባበቁ ተጠይቋል።