የ98 ቢሊዮን ብር ዘገባ ውዝግብ: በሪፖርተርና በፌደራል ፖሊስ መካከል ያለው ፍጥጫ

የ98 ቢሊዮን ብር ውዝግብ፦ በሪፖርተር ጋዜጣ "የዘረፋ" ዘገባና በፌደራል ፖሊስ "የማስተባበያ" መግለጫ መካከል ያለው እውነታ

በኢትዮጵያ የሚዲያ ታሪክ በግል ጋዜጣና በመንግሥት የሕግ አስከባሪ ተቋም መካከል ከተቀሰቀሱ ግጭቶች ሁሉ እጅግ አስደንጋጭና ሰፊ አጀንዳ የፈጠረው የ"98 ቢሊዮን ብር" የዘረፋ ዜና፣ አሁንም በከፍተኛ ውዝግብ ውስጥ ይገኛል። 

ጉዳዩ የጀመረው ሪፖርተር ጋዜጣ "ከፍተኛ ባለሥልጣናትና ታዋቂ አርቲስቶች ከ98 ቢሊዮን ብር በላይ መዝረፋቸው በኦዲት ምርመራ ተረጋገጠ" በሚል በትላንትናው ዕለት ይዞት በወጣው እጅግ አነጋጋሪ ዘገባ ነው። ሆኖም ይህ ዘገባ በወጣ በሰዓታት ልዩነት ውስጥ የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ "መረጃው የተዛባና ሕዝብን የሚያሳስት ነው" ሲል ባወጣው መግለጫ፣ በሁለቱ አካላት መካከል ያለው ፍጥጫ ወደ ሕግ ክርክር አምርቷል።

ሪፖርተር ጋዜጣ የፌደራል ፖሊስን የዘጠኝ ወር የሥራ አፈጻጸም ሪፖርት ዋቢ በማድረግ እንደዘገበው፣ በ2018 በጀት ዓመት የአገሪቱን የኢኮኖሚ ደህንነት አደጋ ላይ የሚጥል ግዙፍ የሙስና ወንጀል ተፈጽሟል።

ጋዜጣው በዘገባው የ78 ቢሊዮን ብር እና የ133.9 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር ድምር ውጤት የሆነውን 98 ቢሊዮን ብር በመጥቀስ፣ ወንጀሉ ከፍተኛ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎችና ታዋቂነታቸውን መከታ ያደረጉ አርቲስቶች የተሳተፉበት እንደሆነ ገልጿል። 

በተለይም ታዋቂ ግለሰቦች ያላቸውን የሕዝብ ተቀባይነት ተጠቅመው ለግል ጥቅማቸው ሕዝብን መዝረፋቸው በኅብረተሰቡ ዘንድ ከፍተኛ ቁጣና ድንጋጤን ፈጥሮ ውሏል።

ይሁን እንጂ የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ ዛሬ ሚያዝያ 27 ቀን 2018 ዓ.ም ባወጣው ዝርዝር መግለጫ፣ የሪፖርተር ዘገባ መሠረታዊ የሆኑ የመረጃ አያያዝ ስህተቶች ያሉበት መሆኑን ገልጿል።

ፖሊስ እንዳብራራው፣ ጋዜጣው 133.9 ሚሊዮን ዶላሩን እንደ ተዘረፈ አድርጎ ቢያቀርበውም፣ እውነታው ግን ይህ ገንዘብ በፖሊስ የክትትልና ቁጥጥር ሥራ ጉዳት ከመድረሱ በፊት "ማዳን የተቻለ" ሀብት ነው። ጋዜጣው ማዳን የተቻለውን ገንዘብ ከተዘረፈው ጋር ደምሮ ማቅረቡ ሆን ተብሎ ኅብረተሰቡን ለማሸበር የተደረገ ሙከራ ነው ሲል ፖሊስ ወቅሷል።

ከይር ታይምስ ጉዳዩን በዝርዝር ሲመለከት፣ የውዝግቡ ዋነኛ መነሻ የቁጥሮች ትርጓሜና የአቀራረብ ዘይቤ መሆኑን ተረድቷል። ፖሊስ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሕግና ፍትሕ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ባቀረበው ሪፖርት፣ 78 ቢሊዮን ብር በድምሩ በተለያዩ የወንጀል ዓይነቶች የተመዘገበ የጉዳት መጠን መሆኑን ገልጿል።

ይህ ቁጥር በዝርዝር ሲታይ፦ 7 ቢሊዮን ብር በሙስና፣ 6.4 ቢሊዮን ብር በኮንትሮባንድና ታክስ ስወራ፣ 13.7 ቢሊዮን ብር በተደራጁ ወንጀሎች እንዲሁም 44.9 ቢሊዮን ብር በፋይናንስና ንግድ ነክ ወንጀሎች የታየ ጉዳት ነው።

በተለይም በአርቲስቶችና በፊንቴክ ድርጅቶች ዙሪያ የተነሳውን አወዛጋቢ ነጥብ በተመለከተ፣ ፖሊስ በዘገባው ላይ የጠቀሰው ጉዳት 1.7 ቢሊዮን ብር መሆኑንና ይህም በ1,400 ዜጎች ላይ የደረሰ መሆኑን ገልጿል።

ሪፖርተር ጋዜጣ ግን ይህንን ቁጥር ከጥቅል የ98 ቢሊዮን ብር ዘረፋ ጋር በማያያዝ ያቀረበበት መንገድ "ከጋዜጠኝነት ሥነ-ምግባር ያፈነገጠ" መሆኑን ፖሊስ በመግለጫው ጠቅሷል። ፖሊስ አክሎም፣ ጋዜጣው በማይገባ የሒሳብ ስሌት ውስጥ በመግባት መረጃውን አዛብቶታል ሲል ከስሷል።

በዚህ ግዙፍ የምርመራ ሂደት ውስጥ እስካሁን 1,518 ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ሥር ውለው ጉዳያቸውን በማረሚያ ቤት ሆነው እየተከታተሉ መሆኑ ተገልጿል። ከእነዚህም መካከል የውጭ ሀገር ዜጎችና የተለያዩ የሥራ ዘርፍ ላይ ያሉ ግለሰቦች ይገኙበታል።

ፖሊስ እነዚህን የወንጀል ውጤቶች በየጊዜው ለሕዝብ ይፋ ሲያደርግ እንደነበር አስታውሶ፣ ሪፖርተር ጋዜጣ ግን አዲስና እጅግ አስደንጋጭ ክስተት እንደተፈጠረ አድርጎ መዘገቡ ለምን እንደፈለገ ጥርጣሬ እንዳለው ገልጿል።

ውዝግቡ በአሁኑ ወቅት ወደ ሕግ ደረጃ የተሸጋገረ ሲሆን፣ ፌደራል ፖሊስ ሪፖርተር ጋዜጣን "የተዛባና ሐሰተኛ መረጃ በማሰራጨት" በሕግ እንደሚጠይቅ አስታውቋል።

በሌላ በኩል፣ የሚዲያ ባለሙያዎችና ታዛቢዎች እንደሚሉት፣ ይህ ክስተት በመንግሥት መሥሪያ ቤቶችና በግል ሚዲያዎች መካከል ያለውን የመረጃ ግልጽነትና የመረጃዎችን ተጨባጭነት የማረጋገጥ (Fact-checking) አስፈላጊነት በድጋሚ አጉልቶታል።

ባጠቃላይ፣ የ98 ቢሊዮን ብር የዘረፋ ዜና በሀገሪቱ የኢኮኖሚና የፖለቲካ መድረክ ላይ ከፍተኛ ማዕበል የፈጠረ ቢሆንም፣ የፌደራል ፖሊስ ማብራሪያ ግን ጉዳዩን ወደ ተለየ አቅጣጫ ወስዶታል።

ከይር ታይምስ ጉዳዩን በቅርበት እየተከታተለ ሲሆን፣ በተለይም በሪፖርተር ጋዜጣ በኩል የሚሰጠውን ምላሽና የሚጀመረውን የሕግ ሂደት ለንባብ ማብቃቱን ይቀጥላል። የዜጎችና የአገር ሀብት ጥበቃ እንዲሁም የመረጃ ትክክለኛነት ለሀገር ሰላምና ዕድገት ወሳኝ መሆናቸው የማይታበል እውነት ነው።