ኢትዮጵያና አሜሪካ ስትራቴጂካዊ ግንኙነታቸውን ይበልጥ የሚያጠናክር ስምምነት ተፈራረሙ

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ እና የዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካ ለዘመናት የዘለቀውን ታሪካዊና ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነታቸውን ወደ አዲስ ምዕራፍ የሚያሸጋግር የሁለትዮሽ መዋቅራዊ ውይይት ማዕቀፍ ስምምነት በዋሽንግተን ዲሲ ተፈራረሙ። ስምምነቱ የመከላከያና የደህንነት ትብብርን ጨምሮ በኢኮኖሚና በንግድ ዘርፎች ላይ በትኩረት የሚሰራ መሆኑ ተገልጿል።

በትላንትናው ዕለት በዋሽንግተን ዲሲ በተከናወነው የፊርማ ሥነ-ሥርዓት ላይ የኢፌዴሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶክተር ጌድዮን ጢሞቴዎስ እና የዩናይትድ ስቴትስ የፖለቲካ ጉዳዮች ረዳት ሚኒስትር አሊሰን ሁከር ስምምነቱን በጋራ ፈርመዋል። ይህ አዲስ የመዋቅራዊ ውይይት ማዕቀፍ (Strategic Bilateral Dialogue Framework) በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን ዘርፈ ብዙ ግንኙነት በበለጠ መደበኛና ውጤታማ በሆነ መንገድ ለመምራት ታቅዶ የተዘጋጀ ነው።

የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ መሠረት፣ ስምምነቱ በዋናነት አራት ቁልፍ ምሰሶዎች ላይ ያተኩራል፦ ከእነዚህም መካከል  የአሜሪካ ኩባንያዎች በኢትዮጵያ ያላቸውን ተሳትፎ ማሳደግና የንግድ ልውውጥን ማፋጠን፣ በሽብርተኝነት መከላከልና በቴክኒክ ድጋፎች ዙሪያ በጋራ መሥራት፣ በምስራቅ አፍሪካና በአፍሪካ ቀንድ የሚታዩ የፀጥታ ስጋቶችን በጋራ መፍታት፣ ተቋማዊ ግንባታንና የሕግ የበላይነትን ማጠናከር የሚሉት ይገኙበታል።

በስምምነቱ ውስጥ ትልቅ ስፍራ ከያዙት ጉዳዮች መካከል የመከላከያና የደህንነት ትብብር ዋነኛው ነው። ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ ቀጠና ሰላምን በማስከበር ረገድ ያላትን የማይተካ ሚና ያመላከተው ይህ ስምምነት፣ የሁለቱን ሀገራት የጋራ ጥቅሞች ለማስጠበቅ የሚያስችል የደህንነት ቅንጅት ለመፍጠር ያስችላል ተብሏል።

የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ቶሚ ፒጎት እንደገለጹት፣ አሜሪካ ኢትዮጵያ በቀጠናው ለምታከናውነው የሰላም ማስከበር ስራ ትልቅ እውቅና ትሰጣለች። "ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀንድ የምትጫወተው ሚና ለቀጠናው ብቻ ሳይሆን ለዓለም አቀፍ ደህንነትም ወሳኝ ነው" ያሉት ቃል አቀባዩ፣ አዲሱ ስምምነት ይህንን ሚና የሚያጠናክር መሆኑን ገልጸዋል።

ከፊርማ ሥነ-ሥርዓቱ ጎን ለጎን የኢፌዴሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶክተር ጌድዮን ጢሞቴዎስ ከዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ጋር በሁለትዮሽና በቀጠናዊ ጉዳዮች ላይ ሰፊ ምክክር አድርገዋል። በውይይታቸውም ወቅት በኢትዮጵያና በአሜሪካ መካከል ያለውን የደህንነት አጋርነት ይበልጥ ማሳደግ በሚቻልባቸው መንገዶች ላይ ተወያይተዋል።

ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ በበኩላቸው፣ ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ የሚነሱ ግጭቶችን በመፍታትና ውጥረቶችን በማርገብ ረገድ የምታሳየውን ቁርጠኝነት አድንቀዋል። በተለይም በሱዳንና በሶማሊያ ያለውን ሁኔታ ጨምሮ ቀጠናዊ ሰላምን ለማረጋገጥ ኢትዮጵያ የምታደርገው ጥረት የሚበረታታ መሆኑን አንስተዋል።

ኢትዮጵያ እያከናወነች ያለችውን አጠቃላይ የማክሮ-ኢኮኖሚ ማሻሻያ ተከትሎ፣ የአሜሪካ ባለሀብቶች በኢትዮጵያ በተለያዩ ዘርፎች እንዲሰማሩ ጥሪ ቀርቧል። ሚኒስትሮቹ በነበራቸው ቆይታ በሁለቱ ሀገራት መካከል ያሉ የንግድ ዕድሎችን ለማስፋፋት የተወሰዱ እርምጃዎችን ገምግመዋል።

"ይህ ስምምነት ለሁለቱ ሀገራት ህዝቦች የጋራ ብልጽግናን የሚያመጣና በጋራ ጥቅምና በመከባበር ላይ የተመሰረተ ዲፕሎማሲያዊ ስኬት ነው" ሲሉ ዶክተር ጌድዮን ጢሞቴዎስ ገልጸዋል።

በአጠቃላይ ይህ በዋሽንግተን ዲሲ የተፈረመው ስምምነት፣ ኢትዮጵያ ከአጋር ሀገራት ጋር ያላትን ግንኙነት ለማጠናከርና የሀገራዊ ጥቅሟን ለማስከበር ለምታደርገው ጥረት ትልቅ ስኬት እንደሆነ ተመልክቷል። ስምምነቱ ተግባራዊ መሆን ሲጀምር በቴክኖሎጂ ሽግግር፣ በወታደራዊ ስልጠና እና በንግድ ፍሰት ላይ የሚታይ ለውጥ ያመጣል ተብሎ ይጠበቃል።

የሁለቱ ሀገራት የከፍተኛ ባለሥልጣናት ስብሰባ በቀጣይም በተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ እንደሚቀጥልና የተፈረሙት ስምምነቶች አፈጻጸም በየጊዜው እንደሚገመገም ታውቋል።