ኢትዮጵያ በአስመራ የሚገኘውን ኤምባሲዋን ዘጋች፤ ኤርትራውያን ዲፕሎማቶችም ከአገር እንዲወጡ አዘዘች

አዲስ አበባ — በምሥራቅ አፍሪካ ቀንድ ያለውን ስስ ሰላም በእጅጉ ሊያውክ የሚችል የዲፕሎማሲ መበላሸት ያጋጠመ ሲሆን፣ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሐሙስ መስከረም 21 ቀን 2019 ዓ.ም በአስመራ/ኤርትራ የሚገኘውን ኤምባሲውን ማገዱን/መዝጋቱን አስታውቋል። በተመሳሳይ ጊዜ፣ የኢትዮጵያ ባለሥልጣናት በአዲስ አበባ የሚገኙ አሥር የኤርትራ ዲፕሎማቶችን persona non grata (የማይፈለጉ ሰዎች) በማለት የገለጹ ሲሆን፣ በ48 ሰዓታት ውስጥ ከአገር ተለይተው እንዲወጡ የጊዜ ገደብ ሰጥተዋል።

ሚኒስቴሩ ባወጣው ኦፊሴላዊ መግለጫ መሠረት፣ በአስመራ የሚገኘውን ኤምባሲ የመዝጋት አሰቃቂ ውሳኔ የተወሰደው ኤርትራ በኢትዮጵያ ላይ ከምትፈጽመው "ቀጥተኛና ቀጥተኛ ያልሆነ የጠብ አጫሪነትና የትነኮሳ ድርጊቶች" ጋር በተያያዘ ነው። በመጀመሪያው ይፋዊ መግለጫ ላይ የተወሰኑ ክስተቶች በዝርዝር ባይገለጹም፣ የኢትዮጵያ ዲፕሎማሲያዊ ምንጮች እንደጠቆሙት የአስመራ መንግሥት ድርጊቶችና የጸጥታ ሁኔታው ኤምባሲው ሥራውን አጠናክሮ እንዲቀጥል አይፈቅድም።

ከአገር እንዲወጡ የታዘዙት አሥሩ የኤርትራ ዲፕሎማቶች በሀገሪቱ ብሔራዊ ደኅንነት ላይ ቀጥተኛ ሥጋት የሚፈጥሩ ድርጊቶች ላይ ተሳታፊ ሆነዋል በሚል ተከሰዋል። የኢትዮጵያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እነዚህ ግለሰቦች "የዲፕሎማሲ ግንኙነቶችን የሚገዛውን የቪየና ኮንቬንሽን በመጣስ ለኢትዮጵያ ብሔራዊ ደኅንነት ቀጥተኛ ሥጋት በሆኑ እንቅስቃሴዎች ላይ ተሳታፊ ሆነዋል" ሲል ገልጿል።

"ኢትዮጵያ የኤርትራ መንግሥት በሉዓላዊ ሀገራት መካከል ያሉትን ግንኙነቶች ከሚገዙ መርሆዎች ውጪ የሆኑ ድርጊቶችን በአስቸኳይ እንዲያቆም ትጠይቃለች" ሲል መግለጫው ያሳስባል። እነዚህን ጠንካራ የዲፕሎማሲ እርምጃዎች የወሰደችው አዲስ አበባ፣ በአስመራ አስተዳደር እና በሁለቱ ሀገራት ሕዝቦች መካከል ያለውን ልዩነት በግልጽ ለማስመር ሞክራለች። መግለጫው ኢትዮጵያ ከኤርትራ ጋር ያላትን ታሪካዊ፣ ባህላዊ እና የሕዝብ ለሕዝብ ቁርኝት አሁንም ከፍተኛ ዋጋ እንደምትሰጠው ገልጿል። በተጨማሪም ሚኒስቴሩ ኢትዮጵያ ሰላማዊ አብሮ መኖርን፣ ቀጣናዊ መረጋጋትን እና አለመግባባቶችን በሰላማዊ መንገድ መፍታትን እንደምታስቀድም አረጋግጧል።

በኢትዮጵያ እና በኤርትራ መካከል ያለው ግንኙነት ባለፉት አሥርታት ዓመታት ከፍተኛ መዋዥቅ ሲታይበት ቆይቷል። እ.ኤ.አ. በ2018 ከተደረሰው ታሪካዊ የሰላም ስምምነት በኋላ ግንኙነቱ በመጠኑ ተሻሽሎ ኤምባሲዎች ተከፍተው የነበረ ቢሆንም፣ የቆዩ የፖለቲካ ልዩነቶች፣ የድንበር ውዝግቦች እና የጂኦፖለቲካዊ ለውጦች እምነትን መልሰው በማሸርሸራቸው ለዚህ የዲፕሎማሲ ቀውስ ምክንያት ሆነዋል።

የዓለም አቀፍ ታዛቢዎች እና የቀጣናው ተንታኞች የዲፕሎማቶች መባረር እና የመገናኛ መስመሮች መዘጋት ቀጣናውን ወደ አዲስ ውጥረት እንዳይከተው ስጋታቸውን እየገለጹ ይገኛሉ። በአዲስ አበባ የሚገኘው የአፍሪካ ኅብረትን ጨምሮ የተለያዩ አካላት ወገኖች በሰላም እና በውይይት ችግሩን እንዲፈቱ ጥሪ ያቀርባሉ ተብሎ ይጠበቃል።

የተሰጣቸው የ48 ሰዓት የጊዜ ገደብ እየተቆጠረ ባለበት በዚህ ወቅት፣ የዓለም ትኩረት የአስመራ ምላሽ ምን ሊሆን እንደሚችል እና ዲፕሎማሲያዊ መንገዶች ሙሉ በሙሉ ሳይዘጉ በዓለም አቀፍ አስታራቂዎች በኩል ጥረት ይደረግ እንደሆነ በሚለው ላይ አተኩሯል።