አሜሪካ እና የመካከለኛው ምስራቅ አጋሮቿ በነዳጅ ንግድ የኃይል ሚዛኑን በኢራን ላይ እንዴት እንደቀየሩት

ለአያሌ አሥርታት ዓመታት  ያህል፣ የዓለም አቀፉ የነዳጅ ንግድ 20 በመቶ ገደማ የሚያልፍበትን የሆርሙዝ የባህር ወሰን (Strait of Hormuz) የመዝጋት አቅም ለቴህራን ዋነኛ የጂኦፖለቲካዊ መደራደሪያ ካርድ ነበረ። ኢራን የንግድ መርከቦችን በመያዝ ወይም የሜሳይል ጥቃት በማስፈራራት በዓለም አቀፉ የኃይል ገበያ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ስታሳድር ቆይታለች።

​ሆኖም አሜሪካ እና ቀጣናዊ አጋሮቿ (በዋነኝነት ሳውዲ አረቢያ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ እና ኳታር) ባደረጉት የተቀናጀ የስትራቴጂ ለውጥ፣ የነዳጅ ኤክስፖርት ፍሰቱ ሳይስተጓጎል እንዲቀጥል በማድረግ የኢራንን ተጽዕኖ በከፍተኛ ሁኔታ ማዳከም ችለዋል።

«ኪኩ» (Kiku) የተባለችው የግርክ ግዙፍ ነዳጅ ጫን መርከብ ያጋጠማት ሁነታ ዓለም አቀፍ የባህር ትራንስፖርት ኩባንያዎች እና የትብብር ኃይሎች የሚጠቀሙበትን አዲስ ስልት ያሳያል። መርከቧ በኳታር ነዳጅ ከጫነች በኋላ በኢራን የባህር ጠረፍ አቅራቢያ በሚገኘው አደገኛ የውሃ መንገድ ስታልፍ የመገኛ ቦታ ማሳወቂያዋን (AIS) ለ21 ሰዓታት በማጥፋት በምስጢር ተጉዛለች።

ከዚያም ፉጃይራህ (የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ) አቅራቢያ በሰላም በመድረስ ጭነቷን «ናቭ ኤሌክትሮን» ለተባለች ሌላ መርከብ አስተላልፋለች። የትብብሩ የባህር ኃይሎች የኢንተለጀንስ እና የኤሌክትሮኒክስ መከላከያ ድጋፍ በማድረግ፣ የንግድ መርከቦች በኢራን ሳይያዙ አደገኛ የባህር ወሰኖችን በምስጢር እንዲያልፉ እያደረጉ ይገኛሉ።

የመካከለኛው ምስራቅ ሀገራት በሆርሙዝ የባህር ወሰን ላይ ያላቸውን ጥገኝነት ለመቀነስ በመሬት ላይ ባሉ የመሰረተ ልማት አውታሮች ላይ ከፍተኛ ኢንቨስት አድርገዋል።

​የኤምሬትስን ነዳጅ ከፋርስ የባህር ወሰን ውጭ በሆነውና በኦማን ባህረ-ሰላጤ በሚገኘው የፉጃይራህ ወደብ በቧንቧ በቀጥታ ለማጓጓዝ ያስችላል።

​ሳውዲ አረቢያ በምስራቃዊ ክፍሏ ከሚገኙ የነዳጅ ማውጫዎች በቀን በሚሊዮን የሚቆጠሩ በርሜል ነዳጆችን ወደ ቀይ ባህር ወደምትገኘው ያንቡ ወደብ እንድታጓጉዝ አስችሏታል።

የአሜሪካ እና የቀጣናው አጋሮች ከኢራን የባህር ኃይል ጋር ቀጥተኛ ግጭት ውስጥ ከመግባት ይልቅ፣ የተቀናጀ የባህር ደህንነት ቁጥጥር ስርዓት ዘርግተዋል። የሳተላይት መረጃዎችን፣ ሰው-አልባ የባህር ላይ ጀልባዎችን እና ተከታታይ የባህር ላይ ፓትሮሎችን በማቀናጀት ኢራን መርከቦችን ለመጠለፍ ወይም መስመሩን ለማስተጓጎል የምታደርገውን ሙከራ ዋጋው ከፍተኛ እንዲሆን አድርገውታል።

​በአጠቃላይ፣ በምስጢር የመጓዝ ስልቶችን፣ አማራጭ የነዳጅ ማጓጓዣ ቧንቧዎችን እና የተቀናጀ የባህር ላይ ቁጥጥርን በመጠቀም አሜሪካ እና የመካከለኛው ምስራቅ አጋሮቿ የኢራንን የነዳጅ የበላይነት ማዳከም ችለዋል።