በግብፅ የመጀመሪያው የኒውክሌር ጣቢያ ግንባታ ላይ ጉድለት መገኘቱ ውዝግብ አስነሳ

በግብፅ ሰሜናዊ የባሕር ዳርቻ እየተገነባ በሚገኘው ‘ኤል ዳባ’ የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ማብላያዎች (ሪአክተሮች) ላይ "ከፍተኛ የግንባታ ጉድለት" መገኘቱን ተመርኩዞ የቀረበ ዘገባ በግብፅ፣ በሩሲያው ተቋራጭ ኩባንያ እና በሚዲያዎች መካከል ከፍተኛ ውዝግብ አስነስቷል።

የአሜሪካው ‘ፖለቲኮ’ ጋዜጣ ያገኛቸውን የውስጥ ሰነዶች እና ምሥጢራዊ ደብዳቤዎችን ዋቢ በማድረግ እንደዘገበው፣ የግብፅ የኒውክሌር ኃይል ማመንጫዎች ባለሥልጣን ግንባታውን በሚያከናውነው የሩሲያው 'ሮሳቶም' ኩባንያ ላይ የደኅንነት አሠራር ጥሰት እና የግንባታ እንከኖች መኖራቸውን በመጥቀስ ክስ አቅርቧል።

እንደ ፖለቲኮ ዘገባ ከሆነ ከማብላያ ቁጥር 4 የብረት ልባስ በስተጀርባ ክፍተቶች መገኘታቸውን እንዲሁም በቀሪዎቹ ማብላያዎች መሠረት ንጣፎች ላይ ጉድለቶች የታዩ ሲሆን፣ ይህንኑ አስተካክሎ ለመጠገን ብቻ አንድ ዓመት ገደማ ወስዷል። በተጨማሪም ሮሳቶም የፕሮጀክቱ ግንባታ ከግማሽ በላይ መጠናቀቁን ለማሳየት አሳሳች ዘዴዎችን ተጠቅሟል በሚል የተከሰሰ ሲሆን፣ የውስጥ ሰነዶችም የመጀመሪያው ማብላያ ሥራ የሚጀምርበት ጊዜ በ18 ወራት ገደማ ሊራዘም እንደሚችል ያመላክታሉ።

የግብፅ የኒውክሌር ኃይል ማመንጫዎች ባለሥልጣን በበኩሉ የፖለቲኮ ዘገባ ትክክለኛና ሚዛናዊ ያልሆነ ምሥል አቅርቧል ሲል አስተባብሏል። ተቋሙ ነሐሴ 11/2018 ዓ.ም. ባወጣው መግለጫ፣ እንደ ኤል ዳባ ባሉ ግዙፍና ውስብስብ ፕሮጀክቶች ላይ የቴክኒክ ምልከታዎች እና ማስተካከያዎች መደረጋቸው የመደበኛ አሠራር አካል እንደሆነ ገልጾ፣ ግንባታው በዓለም አቀፉ የአቶሚክ ኤነርጂ ኤጀንሲ (IAEA) ቁጥጥር እና የደኅንነት መስፈርት መሠረት እየተከናወነ ይገኛል ብሏል።

ክሱ የቀረበበት ሮሳቶም በበኩሉ የተሰነዘሩት ክሶች በኮንትራትና በቴክኒክ አሠራሮች የተረጋገጡ አይደሉም ሲል ያስተባበለ ሲሆን፣ የዘርፉ ባለሙያዎችም ፕሮጀክቱ ገና በማቋቋም ላይ በመሆኑ እና ማብላያዎቹ ሥራ ባልጀመሩበት ሁኔታ የራዲዬሽን አደጋ እንደሌለ አስረድተዋል።

በአጠቃላይ 28.5 ቢሊዮን ዶላር ወጪ የሚደረግበትና 4,800 ሜጋዋት የማመንጨት አቅም የሚኖረው የኤል ዳባ ፕሮጀክት፣ አራት 'VVER-1200' ማብላያዎችን የሚያካትትና 25 ቢሊዮን ዶላሩ በሩሲያ ብድር የሚሸፈን ነው። ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ በግብፅ ግንባታውን የሚያከናውነው 'ሮሳቶም' ኩባንያ በኢትዮጵያ የሚገነባውን የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ፕሮጀክትም ለማከናወን ውል ገብቷል።

በመስከረም 2018 ዓ.ም. የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል እና ሮሳቶም የትግበራ መርሃ ግብር ሞስኮ ውስጥ የተፈራረሙ ሲሆን፣ በኢትዮጵያ የሚገነባው ማመንጫም ተመሳሳይ የሆኑ 'VVER-1200' ማብላያዎች እንደሚገጠሙለትና ለአሥር ዓመታት ለሚቆየው ግንባታ የቦታ ልየታ መከናወኑ ተገልጻል።