ኢራን በሆርሙዝ የባህር ወሰን ላይ ያላትን ይዞታ እያጣች መሆኑ ተገለጸ

በዓለም አቀፍ የነዳጅ ንግድ ወሳኝ በሆነው የሆርሙዝ የባህር ወሰን (Strait of Hormuz) ላይ የበላይነትን ለመያዝ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የሚደረገው ፍልሚያ በጠናበት በዚህ ወቅት፣ ኢራን በውሃ መንገዱ ላይ ያላትን ይዞታ መቆጣጠር እንዳልቻለች አዲስ የወጡ መረጃዎች አመላከቱ።

​የመርከቦችን እንቅስቃሴ በሳተላይት የሚያጠናው ኬፕለር (Kpler) የተባለው ተቋም መረጃ እንደሚያመለክተው፣ ባለፉት ሁለት ሳምንታት ውስጥ በሆርሙዝ በኩል ከተጓዙት መርከቦች መካከል ከ80 በመቶ በላይ የሚሆኑት የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት እውቅና የሰጠውን የኦማን የባህር መስመር ተጠቅመዋል።

ኢራን የኦማንን የባህር መስመር አጥብቃ የምትቃወም እና መስመሩን የሚጠቀሙ መርከቦች ላይ ጥቃት ስታደርስ የቆየች ቢሆንም፣ አብዛኛዎቹ መርከቦች የኢራንን ዛቻ ወደ ጎን በማለት በአሜሪካ የባህር ኃይል ጥበቃ ተማምነው መስመሩን በመጠቀም ላይ ይገኛሉ።

​የኬፕለር የነዳጅ ትንተና ኃላፊ ሆማዩን ፋላክሻሂ “ኢራን በባህር ወሰኑ ላይ የነበራትን ቁጥጥር በከፊል አጣች ለማለት የሚያስችሉ ጠንካራ ማረጋገጫዎች እየታዩ ነው” ብለዋል።

​ኢራን በምትቆጣጠረው መስመር በኩል የሚያልፉ መርከቦች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ መቀነሱ፣ ቀደም ሲል ከንግድ መርከቦች ታስከፍል የነበረውን የማለፊያ ክፍያ (tolls) እንዳታገኝ አድርጓታል። በርካታ ነዳጅ ጫን መርከቦች የኢራንን የድሮን እና ሚሳይል ጥቃት ለመሸሽ መገኛቸውን የሚያሳዩ መሣሪያዎችን (transponders) በማጥፋት ምስጢራዊ በሆነ መንገድ እየተጓዙ ይገኛሉ።

​በሌላ በኩል የአሜሪካ የኢነርጂ ሚኒስትር ክሪስ ራይት እንደገለጹት፣ በባህር ወሰኑ እና በአማራጭ መስመሮች በኩል በቀን የሚያልፈው የነዳጅ መጠን ወደ 15 ሚሊዮን በርሜል ደርሷል። ይህም ከጦርነቱ በፊት የነበረውን የ20 ሚሊዮን በርሜል የዕለት ተዕለት የነዳጅ ዝውውር የሚያቀራርብ ነው።

​የባህር ኃይል እና የነዳጅ ዘርፍ ባለሙያዎች እንደሚሉት፣ አሜሪካም ሆነች ኢራን በሆርሙዝ የባህር ወሰን ላይ ሙሉ ቁጥጥር ባይኖራቸውም፣ የአሜሪካ ወታደራዊ መገኘት የኢራንን የማስፈራራት እና የመቆጣጠር አቅም እንዲዳከም አድርጎታል።

​ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ በሁለቱ ሀገራት መካከል የተደረሱ ጊዜያዊ ስምምነቶች በማክተማቸው እና የዲፕሎማሲ ንግግሮች በመቀዛቀዛቸው ምክንያት በዓለም አቀፍ ገበያ የነዳጅ ዋጋ ጭማሪ ማሳየቱን ቀጥሏል።