ፕሮፌሰር መስፍን አርዓያ የሀገራዊ ምክክር ጉባኤውን አካሄድ እና መገናኛ ብዙኃን ያልተፈቀዱበትን ምክንያት አብራሩ

በአጭሩ

* የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ጉባኤ በይፋ ከተጀመረ ሦስት ሳምንታት የተቆጠሩ ሲሆን፣ ያለፈው ጊዜ የተሳታፊዎች የእርስ በርስ መተዋወቂያ እና በስምንቱ አጀንዳዎች ላይ ሀሳብ ማመንጫ ሆኖ ማለፉን ዋና ኮሚሽነሩ ገልፀዋል።

* የኮሚሽኑ ዋና ኮሚሽነር ፕሮፌሰር መስፍን አርዓያ የምክክሩን ውሎ እና ፍሬ ነገር ህዝብ በየዕለቱ እንዲያውቅ ለመገናኛ ብዙኃን ክፍት ያልተደረገበትን ምክንያት ለዶቼ ቬለ አስረድተዋል።

* አመካካሪዎች "ትክክለኛውን ማስረጃ" ብቻ ማቅረብ እንዳለባቸው እና ተመካካሪዎች ላይ አቋም እንዲይዙ ማድረግ ፈፅሞ እንደማይፈቀድ ፕሮፌሰሩ አፅንኦት ሰጥተው ተናግረዋል።

* በእስር ላይ እና በትጥቅ ትግል ላይ ስላሉ አካላት፣ እንዲሁም በሂደቱ ገለልተኝነት እና ግልፀኝነት ላይ ለሚነሱ ጥያቄዎች ኮሚሽኑ ምላሽ ሰጥቷል።

* አዲስ አበባን በሚመለከት በሚወጡ መረጃዎች ዙሪያ ስለሚነሱ ስጋቶች ተጠይቀው፣ ፕሮፌሰር መስፍን "እስካሁን የተወሰነ ነገር የለም" በማለት አላስፈላጊ ስጋት እንደሌለ አረጋግጠዋል።

የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ጉባኤ በይፋ ስራውን ከጀመረ ሶስት ሳምንታት ያስቆጠረ ሲሆን፣ በጉባኤው ሂደት እና በቀጣይ አቅጣጫዎች ዙሪያ የሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን ዋና ኮሚሽነር ፕሮፌሰር መስፍን አርዓያ ለዶቼ ቬለ (DW) ሰፊ ማብራሪያ ሰጥተዋል። እንደ ዋና ኮሚሽነሩ ገለፃ ከሆነ፣ የጉባኤው የእስከዛሬው ሂደት ተሳታፊዎች እርስ በእርሳቸው የሚተዋወቁበት፣ ከአጀንዳዎች ጋር የሚላመዱበት እና ቀጥሎም በተለዩት ስምንት ዋና ዋና አጀንዳዎች ላይ በነፃነት ሀሳብ የሚያመነጩበት ጊዜ ሆኖ አልፏል። ይሁን እንጂ የህዝብ ትልቅ ትኩረት ያረፈበት ይህ ታሪካዊ ምክክር፣ የዕለት ተዕለት ውሎው እና ፍሬ ነገሩ በየቀኑ ለህዝብ ግልፅ ለማድረግ ለምን ለመገናኛ ብዙኃን ክፍት እንዳልተደረገ በርካታ ጥያቄዎችን አስነስቷል።

ለነዚህ ጥያቄዎች ምላሽ የሰጡት ፕሮፌሰር መስፍን አርዓያ፣ በጉባኤው ውስጥ የሚደረጉት ውይይቶች ተመካካሪዎች በሙሉ ነፃነት እና ያለ ምንም ውጫዊ ጫና ሀሳባቸውን እንዲያንሸራሽሩ ለማስቻል ሲባል የተወሰኑ የአሰራር ደንቦች መዘርጋታቸውን ገልፀዋል። መገናኛ ብዙኃን በየዕለቱ በስራው ላይ ሳይገደቡ እንዲዘግቡ ያልተደረገበት ምክንያት ተሳታፊዎች ከሚዲያ ትኩረት እና ከውጪ አካላት ተፅዕኖ ነፃ ሆነው በቅንነት እንዲወያዩ እድል ለመስጠት እንደሆነ ይነገራል። በተጨማሪም ዋና ኮሚሽነሩ በእስር ላይ የሚገኙ ፖለቲከኞች፣ በትጥቅ ትግል ላይ ያሉ ወገኖች እና በሂደቱ ገለልተኝነት እንዲሁም ግልፀኝነት ላይ ጥያቄ እና ስጋት ያሏቸውን ወገኖች በሚመለከት ለተነሱት ጥያቄዎች ምላሽ በመስጠት የኮሚሽኑን ግልፅ አቋም አብራርተዋል።

ፕሮፌሰር መስፍን አርዓያ ረቡዕ ሐምሌ 29 ቀን 2018 ዓ.ም (ኦገስት 5, 2026) ምክክሩ በሚካሄድበት አዲስ ኮንቬንሽን ማዕከል በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፣ የጉባኤውን የቀጣይ ሂደት አስመልክተው ጠንከር ያሉ መመሪያዎችን አስተላልፈዋል። ዋና ኮሚሽነሩ እንደተናገሩት፣ በሂደቱ ውስጥ የሚሳተፉ አመካካሪዎች ለጉባኤተኞቹ "ትክክለኛውን ማስረጃ" ብቻ ማቅረብ ይጠበቅባቸዋል። ይልቁንም አመካካሪዎች ተመካካሪዎቹ በተወሰነ ሀሳብ ላይ ብቻ "አቋም እንዲይዙ ማድረግ" ወይም ሀሳብ መጫን በጭራሽ እንደማይፈቀድላቸው አፅንኦት ሰጥተው ተናግረዋል። ጉባኤተኞች ወይም ተመካካሪዎች በራሳቸው አእምሮ የሚመሩ እንጂ "የሚጠመዘዙ አይደሉም" ሲሉም አክለው ገልፀዋል።

በሌላ በኩል፣ ከሰሞኑ አዲስ አበባን በሚመለከት የተለያዩ መረጃዎች በመውጣታቸው ህዝቡ ዘንድ እየገባቸው ስላለው ስጋት ጥያቄ የቀረበላቸው ፕሮፌሰር መስፍን አርዓያ፣ ስጋቱን የሚያጠናክር ነገር እንደሌለ ገልፀዋል። ዋና ኮሚሽነሩ አዲስ አበባን አስመልክቶ ለቀረበላቸው ጥያቄ ሲመልሱ "እስካሁን የተወሰነ ነገር የለም" በማለት በጉባኤው ደረጃ ውሳኔ ያገኘ ነገር እንደሌለ እና ማህበረሰቡ ያለአስፈላጊ ስጋት የሂደቱን ውጤት በትዕግስት መጠበቅ እንዳለበት ተናግረዋል። ይህ ምላሻቸው በአዲሷ ከተማ ዙሪያ የሚነሱ መላምቶችን ለማረጋጋት ያለመ እንደሆነ ይታመናል።

በአጠቃላይ፣ የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ጉባኤ ሀገሪቱ የገጠሟትን ስር የሰደዱ ፖለቲካዊ እና ማህበራዊ ክፍተቶች ለመፍታት እንደ ትልቅ ተስፋ የሚታይ ሂደት ነው። መገናኛ ብዙኃን በየዕለቱ በሚደረጉት ውይይቶች ላይ በቀጥታ እንዳይሳተፉ መደረጉ አሁንም ድረስ አንዳንዶች ዘንድ የግልፀኝነት ጥያቄ ቢያስነሳም፣ ኮሚሽኑ ሂደቱን ነፃ እና ገለልተኛ በማድረግ ተመካካሪዎች በራሳቸው ውሳኔ ሀገራዊ መፍትሄ እንዲያመጡ ለማስቻል እየሰራ መሆኑን አስታውቋል። የቀጣዮቹ ሳምንታት የጉባኤው ሂደት እና የሚደርስባቸው ድምዳሜዎች የብዙዎችን ትኩረት መሳባቸውን ይቀጥላሉ።